De eerste HDMI 2.2-apparaten komen dit jaar nog, zegt de ceo van de HDMI Licensing Administrator. Het gaat om producten met een nieuw protocol dat audiosynchronisatie bij receivers of soundbars moet verbeteren. Apparaten met de hogere bitrate komen volgend jaar.

"We zien de eerste HDMI 2.2-gecertificeerde producten dit jaar op de markt komen", zegt Rob Tobias, ceo van de HDMI Licensing Administrator. Het gaat om producten met het Latency Indication Protocol, dat de audiosynchronisatie bij receivers of soundbars moet verbeteren. Omdat het hierbij 'slechts' om een protocol gaat, is dit makkelijker te implementeren voor fabrikanten.

Nieuwe chips voor 96Gbit/s

De verdubbelde bitrate van 96Gbit/s is minder eenvoudig te implementeren, zegt Tobias. Dit vereist nieuwe chips die overweg kunnen met de nieuwe Fixed Rate Link 2-signaaltechniek. "We horen dat chipmakers hun eerste FRL2-chips dit jaar zullen samplen. Dus zouden we volgend jaar wat HDMI 2.2-producten moeten zien die tot 96Gbit/s ondersteunen."

Tobias zegt niet om wat voor apparaten het gaat, dus of er eerst tv's komen, of andere producten zoals mediaspelers of soundbars. De ceo zegt wel dat de Ultra96-kabels waarschijnlijk nog dit jaar uitkomen.

Tot 16k-beelden bij 60Hz

Het HDMI Forum bracht een jaar geleden de HDMI 2.2-specificatie uit. De verhoogde bandbreedte betekent dat apparaten maximaal 8k60Hz zonder compressie kunnen versturen. Als er wel compressie en chroma subsampling worden gebruikt, kan HDMI 2.2 tot 4k480Hz of 16k60Hz aan. Bij HDMI 2.1 is maximaal 4k120Hz mogelijk.

De fysieke poort is niet anders en fabrikanten hoeven ook niet alle 2.2-functies te ondersteunen om van een 2.2-poort te kunnen spreken. Dit geldt ook voor de Ultra96-naamgeving voor producten. Een product dat 'slechts' 64Gbit/s of 80Gbit/s ondersteunt – beide hoger dan bij HDMI 2.1 mogelijk is – mag dus de Ultra96-naam gebruiken.

Voor de Ultra96-kabels geldt dit verschil niet. De Ultra96-HDMI-kabels ondersteunen dus wel de volledige bandbreedte van 96Gbit/s.

Het HDMI Forum bracht vorig jaar de specificatie uit, maar de HDMI Licensing Administrator is verantwoordelijk voor de licentieovereenkomsten. Tobias deed zijn uitspraken tijdens de Computex-beurs in Taiwan, maar media pikten deze pas recent op nadat een YouTube-kanaal de persbriefing deelde.

Sandisk heeft de Optimus GX PRO 850P-ssd's aangekondigd. Die 'P' in de naam betekent dat ze voor PlayStation 5-consoles zijn gemaakt, met een andere heatsink. De ssd's zijn wel flink duur; de 2TB-versie kost slechts 60 euro minder dan een hele PlayStation 5 Pro met 2TB opslag.

De Optimus GX PRO 850P-lijn zijn in feite de 850X-ssd's, maar dan met een heatsink die specifiek voor de PlayStation 5 is ontwikkeld. Sandisk zegt dat klanten zich met dat 'geoptimaliseerd koelelement' geen zorgen hoeven te maken over de compatibiliteit. Die zorgeloosheid is niet gratis; de P-versies zijn enkele tientallen tot honderden euro's duurder dan de X-varianten.

Verder zijn er voor zover bekend geen verschillen tussen de P- en X-ssd's. De NVMe-ssd's zijn verkrijgbaar in capaciteiten van 1TB tot 8TB en kosten 395,99 euro tot 3084,99 euro. De 2TB-versie kost 791,99 euro en is daarmee krap 60 euro goedkoper dan een hele PlayStation 5 Pro, die standaard over 2TB opslag beschikt.

Sandisk claimt dat de hogere sequentiële lees- en schrijfsnelheden van de ssd's – tot respectievelijk 7300MB/s en 6600MB/s – voor 'een snel reactievermogen en naadloze gaming' zorgen. Toch is het maar de vraag wat gamers daadwerkelijk merken van de snellere ssd's. Sterker nog, Sony waarschuwt dat niet alle games gebruikmaken van hogere ssd-snelheden.

Het voordeel is natuurlijk wel dat gamers meer spellen kunnen opslaan. Sandisk zegt dat spelers op het 8TB-model tot 200 games kunnen bewaren, wat gebaseerd is op een gemiddelde van 36GB per game. Het is niet bekend wanneer de 850P-ssd's in België en Nederland beschikbaar komen.

Mensen met de PlayStation 4- en XBOX One-versies van Grand Theft Auto V kunnen gratis upgraden naar de current-genversies. Spelers moesten die PS5- en XBOX Series-versies tot dusver kopen voor 39,99 euro. Op pc was de upgrade al gratis. De upgrade verbetert de graphics met onder meer raytracingondersteuning.

De GTA V-upgrade is vanaf donderdag gratis, meldt Rockstar. Deze geldt voor eigenaars van de fysieke en digitale PlayStation 4-versies. Zij kunnen kosteloos upgraden naar de PlayStation 5-versie. De upgrade van de XBOX One-versie naar de Series-game geldt alleen voor mensen die het spel digitaal hebben gekocht. Rockstar legt niet uit waarom hier een verschil in zit.

Rockstar bracht de PlayStation 5- en XBOX Series-versies in maart 2022 uit. Deze voegen grafische upgrades toe, zoals hdr-, 4k60- en raytracingondersteuning. Spelers kunnen hun progressie van de verhaal- en onlinemodus overzetten naar de nieuwe versie.

Matter-gebruikers kunnen inbouwapparaten makkelijker koppelen met NFC. Dit vervangt bluetooth, waardoor het apparaat bij de set-up geen stroomvoorziening nodig heeft. De functie zit in Matter 1.6, dat woensdag is uitgekomen voor fabrikanten.

Gebruikers moeten Matter-smarthomeapparaten eerst koppelen om de wifi- of Thread-gegevens te delen met het nieuwe apparaat. Dit is bij inbouwapparaten, zoals plafondspotjes en wandschakelaars, niet altijd makkelijk, legt Matter-ontwikkelaar CSA uit.

Op dit moment moeten gebruikers die apparaten namelijk met Bluetooth LE koppelen, wat betekent dat ze eerst een stroomvoorziening nodig hebben. Dit betekent dat je ze eerst op het stroomnet moet aansluiten, dan moet koppelen met bluetooth om ze pas als laatste stap definitief te installeren. Dit noemt CSA 'uitdagend'.

Bij Matter 1.6 hoeven gebruikers de apparaten niet eerst aan te sluiten, omdat een telefoon met NFC de wifi- en Thread-gegevens deelt. Hier heeft het smarthomeapparaat geen stroomaansluiting voor nodig, zegt CSA. Dit maakt het koppelen van meerdere inbouwapparaten tegelijk ook makkelijker, aldus de Connectivity Standards Alliance, omdat je niet ieder apparaat eerst aan hoeft te sluiten.

Joint Fabric maakt ecosystemen minder gescheiden

Matter 1.6 voegt ook Joint Fabric toe, waarmee verschillende smarthome-ecosystemen beter kunnen samenwerken. Het idee is dat bijvoorbeeld een Apple Home-product vanaf een Google Home-apparaat bestuurd kan worden, zonder dat gebruikers voor ieder ecosysteem aparte toestemming moeten geven. CSA zegt hiervoor een centrale datastore te gebruiken.

De nieuwe Matter-versie voegt ook 'thermostaatsuggesties' toe. Het idee is dat Matter-thermostaten niet zomaar het commando van de gebruiker uitvoeren, maar hierbij ook rekening houden met eerdere opdrachten.

CSA geeft het voorbeeld van een thermostaat met een energiebesparende modus. Als de gebruiker dan de temperatuur te veel wil verhogen of verlagen, kan de thermostaat aangeven dat dit niet mogelijk is vanwege die energiebesparende modus. Een ander voorbeeld is als de gebruiker zojuist de thermostaat fysiek warmer heeft gezet, maar via de app een andere temperatuur doorgeeft. De thermostaat herkent dan dat het waarschijnlijk niet de bedoeling was om de temperatuur nogmaals te wijzigen en geeft dit als melding door.

Matter 1.6 is nu beschikbaar voor fabrikanten en ontwikkelaars. Zij kunnen de standaard voor hun producten gebruiken. Wanneer de eerste Matter 1.6-producten verschijnen, is nog niet bekend.

De recentste drie Pixel Watch-smartwatches krijgen als eerste producten Wear OS 7. Google kondigde de OS-upgrade in mei aan, maar gaf toen geen releasedatum. Het nieuwe besturingssysteem verbetert de accuduur en introduceert widgets en Live Updates.

Google meldt dat 'geschikte' Pixel Watch-smartwatches sinds dinsdag de OS 7-upgrade krijgen. Volgens Engadget gaat het om de Pixel Watch 2, 3 en 4. Na de upgrade lijkt de interface meer op die van Android 16, vooral de widgets. Die widgets heetten in voorgaande Wear OS-versies nog tiles.

Wear OS 7 moet ook efficiënter zijn, waardoor de accuduur 10 procent beter is dan bij Wear OS 6. Smartwatches krijgen daarnaast ondersteuning voor Live Updates, die al langer in Android zitten. Gebruikers kunnen hiermee livenotificaties zien van bijvoorbeeld bezorgdiensten.

Het nieuwe besturingssysteem moet verder beter werken met andere apparaten, zoals oordopjes of Googles slimme brillen, die later dit jaar uitkomen. Gebruikers kunnen bijvoorbeeld met hun smartwatch foto's zien die ze met deze brillen maken. Ze kunnen ook de uitvoer van een gekoppelde telefoon bedienen, zodat muziek bijvoorbeeld niet meer via een koptelefoon gaat, maar via een speaker.

Widgets maken met Gemini

Uiteraard zijn er nieuwe Gemini-functies, zoals de mogelijkheid om widgets te maken via spraak. Google geeft het voorbeeld van een tripplanner naar Japan. Die geeft dan het weer, de beurskoers en dagelijkse taaltips. Gebruikers moeten ook geavanceerdere taken kunnen uitvoeren met Gemini, zoals het verzoek om eten te bestellen bij een restaurant waar de gebruiker eerder iets haalde, maar dan met twee keer zoveel eten.

Het is niet bekend wanneer Wear OS 7 naar andere Wear OS-smartwatches komt. Hierover zegt Google nog niets. Bij de Samsung Galaxy Watch-serie gebeurde dit bijvoorbeeld een half jaar na de eerste aankondiging van Google.

Binance heeft waarschijnlijk vanaf volgende maand geen vergunning om in de Europese Unie actief te zijn. Volgens Reuters wordt de licentieaanvraag van de cryptobeurs waarschijnlijk afgewezen.

Door de Markets in Crypto Assets-wetgeving mogen bedrijven vanaf 1 juli geen cryptovalutadiensten meer aanbieden in de EU zonder vergunning. Bronnen van Reuters melden dat de Griekse marktautoriteit HCMC de aanvraag van Binance waarschijnlijk zal afwijzen.

Op zijn website ontkent Binance dat de Griekse marktautoriteit de aanvraag van het bedrijf heeft afgewezen. "Wij hebben begrepen dat de HCMC de aanvraag heeft beoordeeld en deze in overeenstemming heeft bevonden met de MiCA-vereisten. Wij hebben ook begrepen dat de aanvraag is voorgelegd aan de European Securities and Markets Authority (ESMA) voor beoordeling."

Binance benadrukt dat de Europese markt belangrijk blijft voor het bedrijf. De cryptovalutabeurs zegt ook dat de gevolgen groot zouden zijn als de Europese autoriteiten geen vergunning afgeven. Dat zou volgens Binance onder meer ten koste gaan van de concurrentie en keuzevrijheid en ervoor zorgen dat banen en investeringen buiten de EU terechtkomen.

Binance is sinds 2023 niet meer beschikbaar in Nederland, omdat het geen registratie kon krijgen van De Nederlandsche Bank. Daardoor voldeed het bedrijf niet aan de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. Ook de Belgische financiële toezichthouder FSMA verbood Binance in 2023 omdat het platform gebruikmaakte van buitenlandse operators. Drie maanden later hief de waakhond het verbod op.

GitHub maakt zijn codekwetsbaarhedenscanner CodeQL volgende maand algemeen beschikbaar en rekent gebruikers dan 10 dollar per maand per gebruiker plus gebruikskosten. Dat laatste gebeurt in zogeheten AI-credits. Gebruikers die kosten willen voorkomen, moeten maatregelen nemen.

CodeQL (Code Quality) is sinds oktober vorig jaar beschikbaar als publieke preview voor gebruikers met een betaald abonnement op GitHub Enterprise Cloud of GitHub Team. Gebruik van CodeQL is gratis in de previewfase, maar het ontwikkelplatform rekent codescans wel af in minuten voor GitHub Actions. Dit verandert vanaf 20 juli, meldt GitHub in een blogpost en in e-mails aan gebruikers.

GitHub rekent voortaan 10 dollar per actieve committer per maand. Daarbovenop komen nog variabele kosten voor daadwerkelijk gebruik van de securityscanner. Dit zijn dan AI-credits voor AI-aangedreven mogelijkheden, zoals de codekeuringsfunctie van GitHub Copilot en de mogelijkheid van die AI-assistent om fouten automatisch te repareren.

Voor gebruik van Copilots codekeuringsfunctie is een licentie voor die AI-assistent nodig. Verder verbruikt de nieuwe scanner Actions-minuten voor zijn analyse van broncode. Deze analyse gebeurt op een gestructureerde wijze die herhaalbare resultaten geeft, want AI-gedreven keuring van softwarecode levert soms voor dezelfde code toch wisselende uitkomsten op.

Advies: breng gebruik in kaart

GitHub adviseert gebruikers van de CodeQL-preview om hun gebruik in kaart te brengen. Gebruikers die een accountteam bij GitHub of Microsoft hebben, kunnen daar hulp vragen over de prijzen en de kosten die vanaf 20 juli gelden. Gebruikers die niet willen betalen, moeten CodeQL vóór die datum loskoppelen van hun GitHub-repository's. Na die datum kan facturatie gebeuren via de lopende GitHub-abonnementen Enterprise Cloud en Team.

De Nederlandse toezichthouder RDW heeft na de ophef over de toelating van Full Self-Driving (Supervised) meer duidelijkheid gegeven over welke data is gebruikt het systeem goed te keuren. Eerder deze week schreef Reuters dat Tesla misleidende cijfers had gedeeld over FSD. Dat wekte de onjuiste suggestie dat de RDW het systeem goedkeurde op basis van die cijfers.

FSD (Supervised) is goedgekeurd op basis van verschillende elementen, waaronder data die Tesla heeft geleverd, zegt de RDW. Het gaat om data 'van de meest recente Tesla-modellen zonder FSD Supervised die voldoen aan de Europese veiligheidsregels'. "Die data is vergeleken met data van testvoertuigen met FSD Supervised die in Europa hebben gereden."

De toezichthouder benadrukt dat hij hierbij controleerde hoe Tesla de data verzamelde en analyseerde. "Daarbij is beoordeeld of de data volledig, controleerbaar en juist was. Ook hebben data-experts van de RDW de statistische analyse van Tesla onafhankelijk gecontroleerd."

Die FSD-testvoertuigen reden 1,8 miljoen kilometer in Europa. Daarnaast heeft de RDW ook eigen tests uitgevoerd: ruim duizend ritten en meer dan drieduizend uur. Deze waren op de openbare weg en op de RDW's eigen testbaan.

'FSD is minstens even veilig als andere rijhulpsystemen'

"Op basis van dit gehele proces hebben we vastgesteld dat het systeem voldoet aan de eisen", zegt de toezichthouder. De RDW benadrukt dat FSD veilig is omdat het systeem de bestuurder ondersteunt bij het rijden. Het systeem houdt die bestuurder ook continu in de gaten om te controleren of die blijft opletten. Uiteindelijk is de bestuurder verantwoordelijk voor wat de auto doet, niet FSD.

De Europese Unie verplicht verder dat Tesla jaarlijks aan de RDW rapporteert over incidenten. De Nederlandse toezichthouder verhoogde dit naar maandelijks om er zeker van te zijn dat het systeem veilig is. "Op dit moment hebben bijna 40.000 Tesla's met FSD Supervised na afgifte van de typegoedkeuring ongeveer 24 miljoen kilometer gereden in Nederland zonder relevante incidenten."

Reuters: Tesla presenteerde misleidende FSD-veiligheidsdata

Het bericht van de RDW volgt op ophef over een artikel van Reuters. Het persbureau schreef maandag dat Tesla misleidende veiligheidsdata had gedeeld met toezichthouders, zoals de RDW. Andere media pikten dat nieuws later op, waarbij het beeld kon ontstaan dat FSD op basis van deze 'misleidende data' is goedgekeurd.

De Nederlandse minister van Infrastructuur Vincent Karremans zei dinsdag al dat die data geen rol speelde bij de goedkeuring van FSD. De RDW geeft in het persbericht nu meer details over het goedkeuringsproces. Een groot deel hiervan deelde de toezichthouder eerder al met Tweakers.

Googles bolvormige Home Speaker komt op 25 juni uit en kost 120 euro. De speaker heeft Gemini-integratie, waarmee gebruikers livegesprekken kunnen voeren zonder 'Hey Google'-commando. Google kondigde de speaker vorig jaar aan. Toen sprak het bedrijf nog over een prijs van 100 euro.

De Home Speaker is Googles nieuwste slimme speaker, na eerdere producten zoals de Home en Home Mini, die niet meer nieuw verkrijgbaar zijn. Die speakers zijn ook al met Gemini te gebruiken. De Home Speaker is 86,6mm hoog en heeft een diameter van 107mm, waarmee het formaat tussen dat van de oude Home en de Mini valt.

De nieuwe slimme speaker is bolvormig en heeft een '360-gradenspeaker' met een driver die twee keer zo groot is als die van de Mini. De bas zou ook 2,5 keer krachtiger zijn. Klanten kunnen maximaal twee Home Speakers koppelen aan een Google TV Streamer voor 'spatial surroundsound'. Gebruikers kunnen Home Speakers ook koppelen aan Nest-speakers of -schermen en Google Cast-apparaten en zo muziek op meerdere plekken afspelen.

Google heeft de Home Speaker naar eigen zeggen ontworpen voor gebruik met Gemini en aan de onderkant een lamp ingebouwd die toont wanneer de AI-tool luistert, denkt of reageert. Er is ook een knop om de microfoon uit te zetten.

Abonnementen nodig voor geavanceerde functies

Met Gemini kunnen gebruikers bijvoorbeeld gekoppelde lampen uitzetten of muziek afspelen. Voor de geavanceerdste functies is een abonnement nodig, zoals het Standard- of Advanced-abonnement. Standard kost 10 euro per maand en laat gebruikers natuurlijkere livegesprekken voeren met Gemini. Daarnaast biedt het abonnement automatiseringsfuncties en dertig dagen video-opslag.

Bij het Advanced-abonnement is die video-opslag verdubbeld en kunnen gebruikers met Gemini in die videogeschiedenis zoeken. Abonnees kunnen bijvoorbeeld aan Gemini vragen hoe laat de postbode is langsgekomen of welke dieren er in de achtertuin liepen. Gemini beschrijft dan ook wat er op camera- en videodeurbelbeelden te zien is en biedt dagelijkse samenvattingen van opgenomen gebeurtenissen.

Google Home Advanced kost 18 euro per maand. Het Standard-abonnement is ook inbegrepen bij Google AI Pro. De Google Home Speaker verschijnt in donkergrijs en wit. De speaker komt volgende week in zowel Nederland als België uit.

Pokémon Champions is beschikbaar voor Android en iOS. De game is al sinds 8 april uit voor de Nintendo Switch en Switch 2 en is nu ook gratis te downloaden in de Apple App Store en Google Play Store. Spelers op mobiele platforms kunnen ook tegen Switch-spelers spelen.

Spelers die al op een Switch-console spelen, kunnen hun voortgang op mobiele apparaten gebruiken door in te loggen op hun Nintendo-account. Om de game op iPhones te spelen is volgens de App Store minimaal iOS 16.0 nodig. Volgens de officiële website van het spel moeten gebruikers een apparaat met iOS 26.0 hebben. Voor Android raden de ontwikkelaars versie 13.0 aan. Ook moeten de apparaten 4GB ram hebben.

Ter ere van de introductie van de mobiele versie kunnen spelers tot en met 2 september de Pokémon Raichu en de Mega Stones Raichunite X en Raichunite Y krijgen. Met die Mega Stones kunnen spelers de mega-evoluties van Raichu gebruiken. Spelers kunnen de beloningen claimen op de Switch-consoles en mobiele apparaten.

Pokémon Champions is een gratis multiplayergame, die volledig draait om Pokémon-gevechten. Spelers kunnen Pokémon ontgrendelen met verdiende 'victory points' of Pokémon uit eerdere games overzetten via de Pokémon Home-app. Spelers kunnen ook een starterpack, een abonnement en een Battle Pass kopen.

XBOX kondigde eerder begin deze maand de derde Hellblade-game Senua aan, om de studio Ninja Theory aantrekkelijker te maken voor kopers. Dat zegt Game File op basis van bronnen. Eerder deze week verscheen voor het eerst het gerucht dat Microsoft de Senua-ontwikkelaar wil verkopen.

Ontwikkelaar Ninja Theory en XBOX kondigden Senua op 7 juni aan, maar een week later ging het gerucht dat Microsoft van Ninja Theory af wilde. Het bedrijf zou de studio willen verkopen of sluiten als onderdeel van een grotere reorganisatie.

Door het gerucht was het onduidelijk wat dit betekende voor Senua en of deze Hellblade-game nog zou verschijnen. Een anonieme bron van Game File legt uit dat de nieuwe game bewust is gepresenteerd om de studio aantrekkelijker te maken voor kopers.

XBOX had volgens de bron toen al besloten om afscheid te nemen van Ninja Theory. Het was eerder nog niet bekend of dat besluit voor of na de Senua-presentatie was genomen. De action-adventuregame staat nu gepland voor 2027 voor XBOX Series-consoles, PlayStation 5 en Windows.

Ninja Theory werd in 2000 opgericht en is sinds 2018 onderdeel van XBOX. Microsofts gametak wil zich nu juist focussen op de succesvolste games om de winst te vergroten. Daarom zou het bedrijf enkele gamestudio's willen verkopen of sluiten, naast Ninja Theory ook Compulsion Games en Double Fine.

Sommige klanten van de Belgische provider Telenet krijgen facturen uit het jaar 1900, meldt VRT NWS. Telenet zegt dat dit komt door twee IT-problemen die de provider op dit moment probeert op te lossen.

VRT NWS sprak met een van de klanten die last heeft van de problemen. Ze vertelt dat ze al drie jaar lang elke twee tot drie maanden een e-mail krijgt waarin staat dat ze een openstaande rekening van 1 januari 1900 moet betalen. Ze heeft Telenet meerdere keren benaderd. In eerste instantie zei het bedrijf dat ze de facturen moest betalen als deze op haar naam stonden. Later gaf Telenet aan dat zij de facturen kon negeren.

Een woordvoerder van Telenet bevestigt dat het bedrijf de facturen stuurt door 'technische problemen'. "Enerzijds gaat het om bepaalde herinneringen die de verkeerde datum van 1 januari 1900 weergeven en anderzijds kreeg mevrouw ook onterecht herhaaldelijk herinneringen van die melding", legt zij uit.

VRT heeft inmiddels ook van andere klanten gehoord dat zij 'spookfacturen' uit het jaar 1900 ontvangen. Telenet onderzoekt nu hoe groot het probleem is. De woordvoerder zegt dat de situatie vooralsnog zeer zeldzaam is, maar dat de provider de problemen helemaal wil oplossen.

Microsoft heeft een tablet en laptop met Snapdragon X2-socs aangekondigd. De Surface Pro is een 13"-tablet, die te krijgen is met zowel een lcd- als een oledscherm. De Surface Laptop is verkrijgbaar met een lcd-scherm van 13,8" of 15". De tablet en laptop zijn te koop vanaf respectievelijk 1599 en 1699 euro.

De Surface Pro met Snapdragon X2 Plus-soc is verkrijgbaar met 16GB werkgeheugen en 256GB of 512GB opslagruimte. Gebruikers die meer ram of opslag willen, moeten de oledversie met Snapdragon X2 Elite-processor aanschaffen. Die heeft twee rekenkernen meer dan de 'gewone' Snapdragon X2 en kost 300 euro extra. Microsoft levert deze versie met maximaal 1TB opslagruimte en 64GB ram.

De tablet heeft een 13"-hdr-touchscreen met een resolutie van 2880x1920 pixels en een variabele verversingssnelheid van 120Hz. De accu gaat volgens Microsoft 15,5 uur mee en opladen gaat met maximaal 39W. De tablet heeft twee USB4-poorten en Wi-Fi 7.

Surface Laptops

Dezelfde Snapdragon X2 Plus-soc zit in de Surface Laptops en voor 100 euro meer kunnen die een Snapdragon X2 Elite krijgen. Microsoft levert de laptops met maximaal 64 GB werkgeheugen en 1TB opslagruimte.

Het grootste verschil zit in het scherm: dat van het 15"-model is niet alleen groter, maar ook scherper dan dat van de 13,8"-uitvoering. Het 15"-touchscreen heeft een resolutie van 3270x2180 pixels. Bij het 13,8"-scherm is dat 2304x1536 pixels. In tegenstelling tot zijn kleinere broertje heeft de grotere laptop een microSD-kaartlezer. Beide laptops hebben verder twee USB4-poorten en een USB-A-poort.

Microsoft verkoopt naast deze duurdere modellen ook de goedkopere Surface Pro 12" en Surface Laptop 13". De tablet kost 1149 euro en de laptop 1249 euro. Microsoft heeft deze apparaten nog geen upgrade gegeven, waardoor ze alleen te krijgen zijn met de Snapdragon X Plus-soc.

Snap-dochterbedrijf Specs brengt komende herfst zijn AR-bril voor consumenten uit. Het apparaat is nu al voor te bestellen voor 2195 dollar. Specs omschrijft de bril zelf als een 'krachtige computer ingebouwd in een lichtgewicht, transparante bril'.

De Specs werken volledig zelfstandig zonder puck of kabels. Het beeldscherm gebruikt Specs' eigen kristal-op-siliciumtechnologie. Het heeft een beeldhoek van 51 graden en kan 16 miljoen kleuren tonen, meldt Specs-moederbedrijf Snap. De lenzen zouden in tien seconden van helder naar getint kunnen veranderen.

De Specs gebruiken twee Snapdragon-processors. Om welke socs het precies gaat, is niet duidelijk. Volgens Snap regelt de ene processor de computervisie, terwijl de andere de AR-lenzen aanstuurt. Samen zouden ze lage latency en snelle handtracking mogelijk maken. Het bedrijf claimt een latency van zeven milliseconden.

De bril vraagt volgens de fabrikant altijd toestemming voordat de gebruiker gevoelige informatie deelt. Ook licht een ledindicator op wanneer de bril een video opneemt. De Specs zouden ook 'prioriteit geven aan dataverwerking op het apparaat zelf'. Gebruikers hebben volgens Snap de controle over welke data de bril opslaat, deelt en verwijdert.

De Specs hebben een accuduur van vier uur bij 'gemengd gebruik', meldt Snap. Dat omvat onder meer audio- en videogebruik, AI-assistentie en bluetoothmeldingen. De meegeleverde oplaadcase biedt vier extra oplaadbeurten. Snap levert de bril met lenzen van 47mm en 52mm breed. De uitvoeringen wegen respectievelijk 132 en 136 gram.

De overgang naar gov.nl voor websites van de Nederlandse Rijksoverheid verdient zich binnen twee tot drie jaar terug als de overheid ook opschoont en eerst grote sites overzet. Dit meldt de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken in een Kamerbrief waarin hij trajecten en scenario's uiteenzet.

De overstap naar gov.nl kost via het ene traject zo'n 24 miljoen euro, waarbij 'op termijn' een besparing van gemiddeld 23 miljoen euro per jaar mogelijk is. Die besparing komt voort uit het opschonen van de bestaande wildgroei aan domeinnamen van de overheid. "Onnodige, dubbele of verouderde websites hoeven dan niet allemaal omgezet te worden", schrijft staatssecretaris Eric van der Burg, van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK).

Door dit voorbereidingswerk kan de Rijksoverheid 50 tot 60 procent van de websites 'opschonen of samenvoegen'. Dit blijkt uit een impactanalyse die het ministerie van BZK liet uitvoeren. De eenmalige kosten voor het omzetten van de domeinen blijven dan beperkt tot ongeveer 24 miljoen euro.

Of eenmalig 50 miljoen euro

Als de Rijksoverheid alle domeinen omzet zonder opschoning, komen de eenmalige kosten uit op gemiddeld 50 miljoen euro. "Door structureel op te schonen, verdient het traject zichzelf al na drie tot vijf jaar terug." Die terugverdientijd kan nog korter als het Rijk bij de uitvoering kiest voor een scenario waarin het eerst enkele grote sites overzet.

De staatssecretaris schetst in zijn Kamerbrief twee scenario's voor de uitvoering. In het eerste scenario zet de Rijksoverheid versneld belangrijke centrale websites om, zoals overheid.nl en rijksoverheid.nl. Dit heeft een doorlooptijd van maximaal vijf jaar en biedt een 'makkelijk te begrijpen vertrekpunt' voor communicatie aan het Nederlandse publiek.

Schade door phishing, fraude

Het succes van de overgang naar gov.nl valt of staat met publieke herkenbaarheid en gebruik. De huidige wildgroei zorgt voor verwarring, schrijft de bewindsman. "Hierdoor lopen jaarlijks (tien)duizenden Nederlanders het risico schade te ondervinden door phishing, fraude of andere vormen van misleiding."

In het tweede scenario kiest de Rijksoverheid voor een geleidelijke invoering. Daarbij gaan eerst de eenvoudige websites over, gevolgd door complexere en uiteindelijk de meest complexe sites. Dit heeft een doorlooptijd van vijf tot maximaal tien jaar.

Terwijl het eerste scenario sneller zichtbare waarde voor het publiek oplevert, legt de staatssecretaris uit, is het tweede scenario beter voor de uitvoerbaarheid en beheersbaarheid. "Financieel laat het eerste scenario sneller rendement zien: de terugverdientijd wordt geraamd op ongeveer twee tot drie jaar. Voor het tweede scenario wordt de terugverdientijd geraamd op ongeveer drie tot vijf jaar."

Lange aanloop

De Rijksoverheid kijkt al zeker drie jaar naar het overzetten van de vele verschillende domeinnamen voor websites en mailservers naar een universele domeinnaamextensie. Duidelijkheid over gov.nl moet voor deze zomer komen, eiste de Tweede Kamer in maart dit jaar.

De Verenigde Staten hebben het AI-model Grok gebruikt om raketten af te vuren tijdens de oorlog met Iran, zegt een functionaris van het Amerikaanse ministerie van Defensie in een rechtszaak. Hij noemt het gebruik van Grok 'een kwestie van het hoogste belang voor nationale veiligheid'.

Cameron Stanley, de chief digital and artificial intelligence officer van het Amerikaanse ministerie van Defensie, licht het overheidsgebruik van Grok toe. Stanley verdedigt tijdens een rechtszaak van burgerrechtenbeweging Naacp het gebruik van gasturbines door xAI voor zijn Colossus 2-datacenter, dat het bedrijf gebruikt om Grok te trainen. De Naacp wil afdwingen dat het bedrijf achter Grok de gasturbines niet meer mag gebruiken. De organisatie beweert dat xAI de turbines zonder de juiste vergunningen heeft gebouwd en dat deze de gezondheid van omwonenden schaden.

Stanley zegt dat de overheid een speciaal model van Grok, het Grok Gov-model, gebruikt voor onder meer militaire operaties. Zo zet de VS Grok Gov in voor doelbepaling, inlichtingen en ter ondersteuning van militaire planning. Volgens Stanley biedt het model functies 'die uniek zijn voor xAI en in geen enkel ander state-of-the-art AI-model te vinden zijn'.

De overheid heeft Grok volgens Stanley ook ingezet tijdens Operation Epic Fury, de codenaam van de eerste aanvallen op Iran. Met het AI-model konden de Verenigde Staten volgens hem 'in 96 uur tijd meer dan 2000 munitie-eenheden inzetten op 2000 verschillende doelen in Iran'. Stanley stelt dat de AI-capaciteiten van de Verenigde Staten achterop dreigen te raken bij andere landen als xAI zijn datacenter niet meer van genoeg stroom kan voorzien.

Update, 11.41 uur – In het artikel stond aanvankelijk dat de Amerikaanse overheid de AI-bot Grok had gebruikt. Dat klopt niet: de Amerikaanse overheid heeft het model Grok gebruikt. Dit is aangepast.

Solvinity, de leverancier van het platform waarop DigiD draait, gaat in beroep tegen het verbod op de overname door Kyndryl. Solvinity sloot eind vorig jaar een overnameovereenkomst met de Amerikaanse partij, maar staatssecretaris voor digitale soevereiniteit Willemijn Aerdts verbood de overname.

Een woordvoerder van Aerdts bevestigt tegenover de NOS dat Solvinity in beroep gaat tegen het overnameverbod, nadat NRC daar eerder over berichtte. De rechtbank meldt dat op 6 juli een verzoek om een voorlopige voorziening dient bij de rechtbank Rotterdam. Zo'n procedure is vergelijkbaar met een kort geding bij de burgerlijke rechter.

Solvinity zegt tegen NRC dat het de zorgen van de overheid serieus neemt. "Tegelijkertijd hebben wij helderheid nodig over de feitelijke en juridische grondslag van het besluit. Pas met die helderheid kunnen wij – samen met de overheid – weloverwogen vervolgstappen zetten richting de best mogelijke uitkomst voor Solvinity."

Aerdts verbood de overname van Solvinity eind mei. Dat deed zij op basis van een advies van het Bureau Toetsing Investeringen (BTI). "Het is een besluit dat ik niet lichtzinnig heb genomen, want ingrijpen in de markt is een zwaar middel", zei Aerdts daarover. "Maar het feit dat we de risico's niet weg konden nemen en het publiek belang niet konden garanderen, maakt ingrijpen noodzakelijk."

Solvinity en Host Lux S., de vertegenwoordiger van meerderheidsaandeelhouder Vitruvian Partners, hebben het verzoek bij de rechtbank ingediend. Zij wilden dat de rechtbank de zaak achter gesloten deuren behandelde. Daar gaat de rechtbank niet in mee, meldt NRC. Delen van de mondelinge behandeling vinden mogelijk wel achter gesloten deuren plaats.